Mbappé khép lại kỷ nguyên Nike, On Holding đi lại con đường của Federer

Mùa hè 2026 khép lại bằng một dấu mốc thương mại hiếm gặp trong bóng đá: Kylian Mbappé chấm dứt gần hai thập kỷ gắn bó với Nike và chuyển sang On Holding. Hợp đồng cũ hết hạn ngày 31 tháng 7 năm 2026. Ngay sau đó, thương hiệu Thụy Sĩ công bố thỏa thuận, biến tiền đạo người Pháp thành gương mặt bóng đá chủ lực đầu tiên của mình.

Điều đáng chú ý nhất trong tuyên bố của Mbappé nằm ở động từ. Anh nói muốn cùng On “xây dựng một điều gì đó hoàn toàn mới” và mang “kinh nghiệm cùng góc nhìn” của bản thân vào sản phẩm. Đó là ngôn ngữ của một đối tác, không phải của một người phát ngôn. Với một cầu thủ đang ở đỉnh cao giá trị thương mại, sự khác biệt giữa hai cách diễn đạt này quyết định toàn bộ cấu trúc hợp đồng phía sau.

Bối cảnh: từ Mercurial đến một thương hiệu chưa có giày đá bóng

Mbappé gắn với Nike Mercurial, dòng giày tốc độ đã trở thành chữ ký của anh suốt sự nghiệp, từng được cá nhân hóa thành nhiều phiên bản riêng. Đây không phải một quan hệ đại diện đơn thuần. Nike đầu tư vào anh từ khi còn là tài năng trẻ, và theo thời gian, anh nằm trong nhóm gương mặt thể thao toàn cầu có giá trị hình ảnh cao nhất của hãng, bên cạnh Cristiano Ronaldo và Vinícius Júnior.

Ở chiều ngược lại, On xây dựng nền tảng kinh doanh từ chạy bộ và quần vợt. Thương hiệu này chưa có di sản giày đá bóng. Đó chính là lý do bản hợp đồng mang tính bước ngoặt: thay vì ký một loạt gương mặt tầm trung để làm quen thị trường, On nhảy thẳng lên đỉnh.

Bản thiết kế đã có sẵn. Năm 2026, Roger Federer rời Nike để gia nhập On, không chỉ với vai trò đại sứ mà với tư cách nhà đầu tư, đối tác chiến lược và chủ sở hữu một dòng sản phẩm mang tên riêng. Truyền thông khi đó định giá thỏa thuận ở mức hàng trăm triệu, kèm phần vốn cổ phần. Chính các bài viết về Mbappé cũng gọi đây là tiền lệ rõ ràng.

Phần lõi: cấu trúc hợp đồng mới là điểm mấu chốt

Điều cần tách bạch trước tiên: đây là giao dịch quyền thương mại, không phải chuyển nhượng. Không có phí chuyển nhượng, không có khấu hao, không có điều khoản bán lại. Doanh thu từ hợp đồng đại diện cá nhân phần lớn nằm ngoài hệ thống kế toán FFP/PSR của câu lạc bộ. Ở cấp độ đội bóng, câu hỏi duy nhất đáng quan tâm là phân chia quyền hình ảnh.

Mbappé đang khoác áo Real Madrid, một câu lạc bộ gắn với Adidas. Việc một cầu thủ thuộc biên chế đội bóng đó ký hợp đồng với thương hiệu cạnh tranh trực tiếp tạo ra một ranh giới hợp đồng kinh điển: quyền hình ảnh cá nhân giao nhau với hợp đồng tài trợ trang phục của câu lạc bộ. Trong lịch sử, các thỏa thuận giày cá nhân vẫn tồn tại song song với hợp đồng trang phục đội bóng, nhưng giới hạn thường nằm ở mức độ hiển thị trên sân thi đấu.

Ba điểm dữ kiện đáng ghi lại. Thứ nhất, hợp đồng Nike của Mbappé được xem là một trong những thỏa thuận cầu thủ bóng đá lớn nhất của hãng, hết hạn ngày 31 tháng 7 năm 2026. Thứ hai, tiền lệ Federer–On năm 2026 gồm đầu tư cổ phần, vai trò đối tác chiến lược và một dòng sản phẩm riêng. Thứ ba, On chưa có dòng giày đá bóng nào trên thị trường, nghĩa là sản phẩm bóng đá đầu tiên sẽ được đồng phát triển với chính Mbappé.

Cách diễn đạt của cầu thủ, khi anh nói về việc mang kinh nghiệm và góc nhìn của mình vào những gì hai bên cùng tạo ra, nghiêng về mô hình hợp tác đồng sáng tạo thay vì hợp đồng thuê quyền hình ảnh thuần túy. Về mặt logic, một thỏa thuận chỉ có tiền mặt khó biện minh cho cách nói đó.

Góc nhìn phản trực giác: tiêu đề đang chạy nhanh hơn con số

Truyền thông gọi đây là dấu chấm hết của một kỷ nguyên và là chương định hình của tiếp thị bóng đá. Cách đóng khung ấy không sai về hướng, nhưng vượt xa thông tin được công bố. Giá trị hợp đồng không được tiết lộ. Tôi không thể đánh giá tỷ suất hoàn vốn của On, cũng không thể xác nhận phần vốn cổ phần có tồn tại hay không.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu và các thương vụ của tôi, có một chi tiết đáng lưu ý. Với một tiền đạo đẳng cấp, việc đổi giày thường là biến số tác động thấp, bởi phom dáng, đinh và chất liệu upper đều được làm riêng cho từng người. Nhưng mức độ rủi ro trong vài tuần đầu thích nghi không bằng không. Những bước chạy đầu tiên trong mẫu giày mới của một cầu thủ chưa từng thi đấu chuyên nghiệp với thương hiệu đó là dữ liệu đáng xem, không phải chi tiết phụ.

Rủi ro lớn nhất nằm ở phía On. Sự phụ thuộc vào một tài sản bóng đá duy nhất khiến toàn bộ đề xuất bóng đá của thương hiệu phơi ra trước phong độ, thể trạng và hình ảnh của Mbappé. Nếu thương hiệu không sớm bổ sung thêm cầu thủ hoặc các hợp đồng tài trợ trang phục câu lạc bộ, họ sẽ có một chiến dịch tiếp thị, chưa phải một ngành hàng. Về phía Nike, đây là biến động danh mục có thể quản lý, khi hãng vẫn nắm Ronaldo, Vinícius Júnior và cả một thế hệ tài năng trẻ. Mất đi một biểu tượng gây tổn thất về câu chuyện nhiều hơn là về cấu trúc.

Có một nghịch lý đáng suy nghĩ: Mbappé trở thành gương mặt bóng đá chính thức của một thương hiệu không có truyền thống bóng đá, đúng vào giai đoạn đỉnh cao thương mại của sự nghiệp. Anh nắm ưu thế đàm phán, đồng thời gánh toàn bộ rủi ro thực thi giúp một thương hiệu còn non trẻ ở sân chơi mới.

Điều cần theo dõi

Ba tín hiệu sẽ cho biết bản chất thật của thỏa thuận. Thứ nhất, các báo cáo thường niên của On Holding: nếu có phần vốn cổ phần hoặc chia sẻ doanh thu, con số sẽ xuất hiện ở đó. Thứ hai, danh mục bóng đá của thương hiệu: liệu họ có thêm gương mặt mới trong sáu tháng tới. Thứ ba, các điều khoản hiển thị trên sân: mẫu giày Mbappé đi trong trận chính thức đầu tiên, đối chiếu với hợp đồng trang phục của Real Madrid.

Tôi từng viết một bài không ai đọc. Ba năm sau, nó thành giáo án của tôi. Giá trị của một thỏa thuận không nằm ở tuyên bố mà ở chỗ trách nhiệm được đặt về phía ai. Sự dứt khoát của một quyết định thường đến sau khi ta chấp nhận rằng một phần dữ liệu còn thiếu. Trong trường hợp này, phần còn thiếu ấy sẽ được lấp dần bằng từng mùa giải Mbappé chạy trên sân bằng mẫu giày mới.