Spaun vô địch BMW PGA Championship: Hố 18 nuốt chửng Elvira và mối hận của kẻ bị bỏ quên

Wentworth, hố 18, cuối buổi chiều tháng 9. Manuel Elvira đứng giữa fairway với cây sắt trong tay, và trong tầm với là câu chuyện cổ tích lớn nhất tuần lễ. Tay golf Tây Ban Nha 30 tuổi, chưa từng thắng một giải chuyên nghiệp nào, bước vào BMW PGA Championship với vị trí thứ 294 thế giới. Anh vừa eagle hố 17 — hố thứ 71 của giải — để tự đưa mình tới ngưỡng cửa vô địch. Một birdie ở hố par-5 cuối cùng là đủ để khép lại mọi thứ. Một par cũng đủ để kéo JJ Spaun vào loạt playoff.

Cú layup đi chệch sang trái và đổ xuống bunker. Cú tiếp theo bay qua green. Cú chip lún vào một bunker khác. Cú putt 4 feet cho bogey trượt miệng hố. Elvira rời Wentworth với vị trí đồng hạng nhì trong nhóm bốn người, và với gương mặt của một người vừa bị chính môn thể thao của mình tra tấn.

"Thật tàn nhẫn khi tôi đánh sai cú layup và đẩy mình vào thế khó nhất trong bunker fairway," Elvira nói. "Tôi không thể thực hiện được nó. Tuần này tôi đã chơi thứ golf hay nhất có lẽ trong cả đời mình."

Wentworth West Course là sân nhà của DP World Tour, nơi BMW PGA Championship hằng năm quy tụ gần như toàn bộ lực lượng mạnh nhất của hệ thống châu Âu. Trong sáu mùa gần nhất, tay golf Mỹ đã thắng ba lần tại đây — thành tích khiến giới phân tích phải đặt lại câu hỏi vì sao một sân đấu mang tính biểu tượng của châu Âu lại hợp với người Mỹ đến vậy. Spaun là cái tên tiếp theo điền vào danh sách ấy, và anh đến Anh với một mối hận cụ thể trong túi gậy.

Anh không có tên trong đội tuyển Mỹ dự Presidents Cup, giải đấu mà đội Mỹ sẽ đối đầu với đội tuyển quốc tế tại Medinah. Ngay cả Rory McIlroy, trong phần trả lời truyền thông sau giải, cũng mặc định Spaun nằm trong đội hình nước Mỹ. Sự vắng mặt đó đã gây khó hiểu trước cả khi anh vô địch Wentworth. Sau khi anh vô địch, nó trở thành một câu hỏi khó trả lời.

"Tôi đã chơi với một khối uất hận rất lớn trên vai," Spaun nói. "Tôi chắc chắn có điều gì đó phải chứng minh trong tuần này, nhưng mọi thứ xảy ra đều có lý do."

Anh vốn đã là nhà vô địch major. Chiến thắng này khiến việc bỏ qua anh ở Ryder Cup tiếp theo tại Ireland trở thành một lựa chọn gần như không thể biện minh. Trò chơi của anh di chuyển được — đó là cụm từ giới chuyên môn dùng cho những tay golf không phụ thuộc vào một loại sân, một loại gió, một loại cỏ.

Có một chi tiết kỳ lạ đáng được ghi lại. Gia đình Spaun trở thành khách quen của vùng Cotswolds sau khi mê chương trình truyền hình Clarkson's Farm. Và trong khoảnh khắc anh được xác nhận vô địch ở Surrey, vợ anh đứng vẫy một chiếc mặt nạ Jeremy Clarkson trên khán đài. Đó là kiểu chi tiết mà đèn sân vận động không bao giờ chiếu tới.

Vòng cuối của Spaun là 67 gậy, với bốn birdie trong năm hố cuối. Anh khép giải ở 17 gậy âm, thắng cách biệt hai gậy. Nhóm đồng hạng nhì gồm Elvira, McIlroy, Aaron Rai và Adam Scott.

Hố 18 ở Wentworth là một hố par-5 mà mọi tay golf đều biết rõ như lòng bàn tay. Nó không dài đến mức buộc phải đánh hai cú hết sức, nhưng cũng không ngắn đến mức cho phép một cú driver rồi một cây sắt nhẹ. Chính vì vậy, quyết định ở cú thứ hai mới là nơi hố đấu này thực sự diễn ra.

Khi Elvira chọn layup và kéo bóng sang trái, anh không phạm một sai lầm về tinh thần. Anh phạm một sai lầm về hình học. Fairway bunker bên trái ở hố 18 được thiết kế với thành trước cao, và bóng nằm sát thành trước buộc tay golf phải chọn giữa hai phương án đều bất lợi: đánh mở mặt gậy để bóng bay lên nhưng mất kiểm soát khoảng cách, hoặc đánh bình thường và ăn vào thành. Elvira chọn phương án thứ nhất. Bóng bay qua green, và từ đó chuỗi sai số nhân lên theo cấp số nhân: green nhanh hơn anh tính, cú chip lún, bunker thứ hai, rồi cú putt 4 feet đã nằm ngoài vùng kiểm soát cảm xúc.

Điều đáng bàn không nằm ở cú đánh hỏng, mà ở lựa chọn cây gậy cho cú layup — một quyết định được đưa ra khi Elvira vẫn đang ở trạng thái tốt nhất về mặt tâm lý.

Tôi đã dành nhiều năm theo dõi các vòng đấu áp chót và những nhóm xuất phát sớm, nơi không có truyền hình, không có khán đài, không có gì ngoài tiếng bóng lăn trên cỏ. Chính ở đó, người ta thấy rõ rằng phần lớn các cú sụp đổ ở hố cuối không bắt đầu từ cú putt hỏng. Chúng bắt đầu từ một quyết định chiến thuật được đưa ra quá nhanh ở cú thứ hai.

Nhìn sang Spaun, mọi thứ diễn ra theo chiều ngược lại. Anh không có cú đánh nào đẹp nhất tuần, nhưng anh có chuỗi quyết định ổn định nhất. Bốn birdie trong năm hố cuối không phải là sự bùng nổ của cảm hứng; đó là kết quả của việc liên tục đưa bóng vào đúng phần fairway và đúng tầng green. Sự lạnh lùng là chiến lược dài hạn, không phải một khiếm khuyết tính cách.

McIlroy thì ở giữa hai thái cực. Anh chạm mốc 15 gậy âm trong khi bỏ lỡ cơ hội liên tiếp — và đó là chỉ dấu rõ nhất cho thấy tài năng của nhà vô địch Masters vẫn còn nguyên vẹn. Vòng 68 của anh bao gồm bốn cú putt birdie từ 10 feet trở vào không vào hố. Nếu một nửa trong số đó rơi, câu chuyện của giải đã khác.

McIlroy nói: "Tôi cảm thấy trò chơi của mình đang đi đúng hướng. Khi xem lại swing trên video, tôi vẫn không thích những gì mình thấy. Việc này cần thời gian. Golf không chỉ là swing, bạn còn phải chip và putt. Swing của tôi chưa ở chỗ tôi muốn."

Anh đang trong giai đoạn thay đổi kỹ thuật, và điều đó tạo ra một dạng bất ổn có thể đo được: đường bóng tốt lên ở các cú sắt nhưng lại kém ổn định ở vùng green. Bù lại, anh vẫn tạo ra cú đánh đẹp nhất ngày thi đấu với một cây sắt từ trong cây ở hố 12, bóng móc 80 yard trước khi dừng ngay trước green.

Phía sau, Joost Luiten, Matt Fitzpatrick, Ryan Fox và Filippo Celli khép lại nhóm 10 người dẫn đầu. Nhưng bảng xếp hạng đó chỉ là bề mặt.

Điều đáng theo dõi từ nay đến giữa tháng 11 nằm ở cuộc đua order of merit của DP World Tour, nơi McIlroy đang rút ngắn khoảng cách với Patrick Reed. Quả bóng lăn trên sân, nhưng tôi đang đọc dòng tiền di chuyển sau lưng nó. Một cuộc đối đầu giữa hai người đàn ông có quan điểm trái ngược về gần như mọi thứ trong môn golf hứa hẹn sẽ là câu chuyện hấp dẫn hơn bất kỳ bảng điểm nào.

Cách kể chuyện dễ nhất sau một vòng đấu như vậy là gắn nhãn "choke" lên Elvira. Tôi không mua nhãn đó.

Khi một tay golf xếp thứ 294 thế giới đứng trước cơ hội thắng một giải flagship của DP World Tour, áp lực không phân bố đều theo từng cú đánh. Nó tập trung vào đúng những cú đòi hỏi phán đoán chứ không đòi hỏi kỹ thuật. Cú layup ở hố 18 là cú đánh duy nhất trong cả tuần mà Elvira không thể thực hiện bằng phản xạ. Anh phải quyết định, và mọi quyết định đều có thể được phân tích lại sau đó — điều mà không ai làm được vào lúc ấy.

Điểm mù lớn hơn nằm ở phía ban tuyển chọn đội Presidents Cup. Họ nghi ngờ giọng nói trước khi nghe luận điểm. Tôi đã học cách kiếm chứng cứ trước, mong đợi sau. Trong trường hợp này, chứng cứ là một nhà vô địch major đang vô địch ngay trên sân đấu mang tính biểu tượng nhất của châu Âu, trên một mặt sân đòi hỏi khả năng kiểm soát đường bóng thấp và khả năng putt trên cỏ nhanh — hai kỹ năng chuyển đổi trực tiếp sang Medinah.

Nếu tiêu chí là phong độ, Spaun phải có tên. Nếu tiêu chí là kinh nghiệm, Spaun cũng phải có tên. Nếu tiêu chí là khả năng chơi tốt ở nhiều loại sân khác nhau, Spaun lại càng phải có tên. Một mùa giải chỉ là một câu trong cuốn sách dày cả thập kỷ — nhưng câu này được viết bằng mực đậm.

Và một điều nữa: câu chuyện của Elvira sẽ không kết thúc ở Wentworth. Anh nói rằng anh đã chơi thứ golf hay nhất trong đời mình, và đó không phải là câu an ủi. Đó là dữ liệu. Vấn đề duy nhất là dữ liệu đó cần thêm thời gian để trở thành kết quả.

Spaun rời Wentworth với một chiếc cúp, một chiếc mặt nạ Clarkson trong tay vợ, và một câu hỏi mở mà ban tuyển chọn đội Mỹ sẽ phải trả lời trong nhiều tháng tới. Elvira rời đi với thứ mà không bảng điểm nào ghi lại: bằng chứng rằng anh có thể chơi ở đẳng cấp này.

Trong môn thể thao mà mọi thứ được đo bằng gậy và bằng tiền, có một loại giá trị chỉ lộ ra khi đèn khán đài tắt. Nó không nằm ở người nâng cúp. Nó nằm ở người đứng trên fairway hố 18 và vẫn còn ở đó, về mặt tinh thần, rất lâu sau khi bóng đã dừng lăn.